Maandelijks archief: december 2015

Zorg en culturele verschillen

cultuur

Mens worden doe je in relatie met anderen. Als mens ben je niet alleen een op zichzelf staand wezen. Je hebt erkenning nodig om te weten wie je bent. Een gevoel van verbondenheid met anderen, je identificeren met anderen.

Een groep is een groep, omdat er gezamenlijke, verbindende factoren zijn. Het kan gaan om een taal, een religie, een geboorteland, een gezamenlijke interesse, een gezamenlijk doel. Door het gevoel van binding met een groep, wordt de individuele kracht versterkt, durf je je eerder te profileren. In een groep krijgt je identiteit. Een groepsgevoel betekent ook, dat er anderen zijn die niet in de groep thuishoren. Dit kan leiden tot tegenstellingen of spanningen: “jij hoort hier niet bij”.

Verandering van woonomgeving
Als je verandert van woonomgeving laat je iets vertrouwds achter en begint aan iets nieuws. Je verlaat een land, een streek, een dorp of stad, een straat. Vooraf is niet helemaal te overzien wat je in de nieuwe omgeving zult aantreffen. Zekerheid wordt geruild voor onzekerheid.

Zodra het leven niet meer vanzelfsprekend is, ontstaat het gemis van de vertrouwde situatie, je kunt je eenzaam gaan voelen.

Je thuis voelen in een groep, werkt mee aan het erkend en begrepen voelen, aan je veilig voelen in een nieuwe omgeving. Voor iemand die gezond is, kan het al een opgave zijn om je draai te vinden in een nieuwe omgeving. Verhuis je naar een woon-zorginstelling in verband met dementie, dan is het helemaal lastig om te vatten wat er gebeurt. En heb je tevens een culturele achtergrond, die niet aansluit bij je nieuwe woonomgeving, dan wordt het nog moeilijker om je veilig en op je gemak te gaan voelen.

ervaring.PNG
Uit: Op bezoek bij een dierbare met dementie, Anniek Kramer en Marcelle Mulder, verschijnt februari 2016

Zorg en culturele verschillen

In iedere cultuur worden zaken als ziekte en gezondheid en leven en dood anders beleefd. Verwachtingen over hulp en begeleiding daarbij, komen regelmatig niet overeen met wat een zorginstelling te bieden heeft. Het wordt moeilijk om hierover in gesprek te komen, als de zorginstelling er van uit gaat dat de cliënt moet voegen. Dus in hoeverre erkennen zorginstellingen culturele verschillen en welke kennis en ruimte is er om vorm te geven aan de eigen identiteit? Behandelen we door tot het einde of spreken we over euthanasie? Als er sprake is van ernstige ziekte is er niets ergers dan niet begrepen of gehoord te worden, zowel voor de cliënt als de familie. “Ik heb een dokter in Marokko De beleving van ziekt een dood in ander culturen.”is een mooie documentaire  uit 2014 van Nelleke Dinnissen & Paul van Laere. Klik hier voor een radio-interview  met hen.
Een cliënt ervaart een betere kwaliteit van zorg als professionals in staat zijn om culturen met elkaar te verbinden. Dat doet een beroep op persoonlijke betrokkenheid: wij hebben wat met elkaar en we verdiepen ons in elkaar. Voor iemand met dementie is het steeds lastiger om initiatieven te nemen en nieuwe relaties aan te gaan. Het zal dus vooral van de kant van de zorgverlener moeten komen. Wat vind jouw cliënt belangrijk,  wat kun je doen om die het gevoel te geven dat hij/zij veilig is en er bij hoort? Voor mensen met dementie is het dus lastiger om aan te geven wat belangrijk is, maar de familie weet dat vaak wel te verwoorden. Een oproep om hier aandacht voor te hebben en het gesprek aan te gaan.

Mohammed Benzakour schreef het boek ‘Yemma- stilleven van een Marokkaanse moeder’ over zijn moeder die als enige Marokkaan een jaar woonde in een verpleegtehuis. Klik hier voor het artikel over zijn ervaringen in Trouw. “Er is een grote, groeiende groep van eerste-generatie-allochtonen die massaal oud wordt en klopt op de deuren van de Nederlandse gezondheidszorg. En die zorg is daar niet op ingesteld. Dat gaat in het komende decennium een catastrofe worden.” Hij kreeg voor zijn boek de E. du Perronprijs 2013. De prijs wordt jaarlijks toegekend aan personen of instellingen die zich ‘met een cultuuruiting in brede zin een bijdrage leveren aan de multiculturele samenleving’.

Er zijn zorginstellingen die aandacht hebben voor verschillende culturele achtergronden of leefstijlen. Voorbeelden hiervan zijn: Verpleeghuis Sefkat (voor Turkse en Marokkaanse ouderen) in Boxtel, de Hogeweyk in Weesp maakt bijvoorbeeld onderscheid in een Indische, Gooische, ambachtelijke en christelijke leefstijl, het Meester L. E. Visserhuis is een joods woon-zorgcentrum in Den Haag.

En zoek je een passende woonomgeving voor je naaste met dementie? Dan is het goed om vooraf te gaan kijken,  de sfeer te proeven en te bespreken en te voelen of dit een goede woonomgeving kan worden voor je naaste. Door vertrouwde spulletjes neer te zetten zal je naaste zich eerder op haar of zijn gemak voelen.

Wil je iedere week mijn blog in je mailbox? Ga dan naar https://dementienl.wordpress.com en klik in de rechterkolom bovenaan op ‘Volg dementie’.

Ook zou ik het fijn vinden als je dit bericht wilt delen via LinkedIn of facebook. Dat kan via de site en dan via een simpele druk op de betreffende knop onder aan het bericht.

Begin januari ben ik weer terug met mijn blog. Ik wens al mijn lezers liefdevolle weken.

Anniek Kramer
Samen met Marcelle Mulder schrijfster van het boek ‘Op bezoek bij een dierbare met dementie. Met ruim 60 ideeën om samen te genieten’. Vanaf 3 februari verkrijgbaar in de boekhandel voor €15.

Advertenties

2 reacties

Opgeslagen onder Alzheimer, Dementie, uitleg, Wensen

Hoe sus je een crisis bij iemand met dementie? 10 Stappen

hand over hand

Wat doe jij als je je bedreigd voelt, als je bang bent? Word je agressief? Voor mensen met dementie is dat niet anders. Zij kunnen zich eerder bedreigd voelen, omdat hun hersenen de situatie minder goed kunnen inschatten. Hoe help je ze om weer rustig te worden?

Teepah Snow leert anderen om te gaan met mensen met dementie. Ze ontwikkelde simpele communicatietechnieken om contact te maken met mensen met dementie of hen op hun gemak te stellen.

Zij schetst in een korte video de 10 stappen om een crisis te sussen. Opdracht geven om te kalmeren maakt daarvan geen onderdeel uit. Doel van de aanpak is om de situatie te beheersen, niet de persoon! De 10 stappen zijn:

  1. Verwijder de bron van de bedreiging
    2. Creëer ruimte (en noem haar bij haar naam)
    3. Ga aan haar zijde staan (in de video zie je hoe ze de energie van de boze persoon met dementie als het ware overneemt als ze naast haar gaat staan)
    4. Ga naar ooghoogte of lager
    5. Gebruik de hand over hand techniek (steek je handen uit, waardoor je haar uitnodigt om jouw handen te pakken).
    6. Adem gezamenlijk in eenzelfde tempo (adem rustig en duidelijk in en uit en nodig haar uit om mee te doen)
    7. Kalmeer je stem (het is goed zo, het gaat goed)
    8. Ontspan je lichaam (nodig haar uit om te gaan zitten)
    9. Geef haar of hem waar behoefte aan is (en leg uit wat je doet en waarom, bv. ik trek de deken lekker hoog op, want je voelt koud aan).
    10. Wees bereid om je in haar in te leven.

Klik hier om de video te bekijken ( Engelstalig en 5 minuten).

Anniek Kramer
Samen met Marcelle Mulder schrijfster van het boek ‘Op bezoek bij een dierbare met dementie. Met ruim 60 ideeën om samen te genieten’. Vanaf 3 februari verkrijgbaar in de boekhandel voor €15.

Wil je iedere week mijn blog in je mail? Ga naar https://dementienl.wordpress.com en klik dan in de rechterkolom bovenaan op ‘Volg dementie’.

Ook nodig ik je van harte uit dit bericht te delen via LinkedIn of facebook. Dat kan via een simpele druk op de knoppen hieronder.

1 reactie

Opgeslagen onder Dementie

Hugo Borst schrijft ‘Ma’ over zijn moeder met dementie

Hugo

De moeder van Hugo Borst lijdt aan dementie en woont inmiddels in een woonzorgcentrum. Zijn wekelijkse columns over zijn bezoeken aan haar, zijn ontroerende intieme verhaaltjes, waarin ook de weemoed naar vroeger doorklinkt. Hij is eerlijk en open over alle kanten van de ziekte, over de afbrokkeling van zijn moeders eigenheid, die nooit helemaal verdwijnt, maar wel krimpt naar andere dimensies.

‘En dan te bedenken dat mijn vader en moeder altijd zo vrijgevig waren. Maar meneer Alzheimer is een dominante eikel. Hij stookt de boel op in ma’s bovenkamer, gooit de boel in de war. En zo is mijn moeder plotseling hebzuchtig geworden.’

De geriater zei tegen mijn moeder dat iemand met dementie drie dingen nodig heeft om het leven te veraangenamen: genoeg drinken, beweging en áfleiding. Een verjaardagspartijtje is drie in één. “Ik ga niet mee!”. Het is het eerste wat ma zegt als we binnenkomen. Ach, wat ziet ze er verfomfaaid uit. 

Het boek ‘Ma’ bevat de (bewerkte) AD columns en een twintigtal extra hoofdstukjes. Hugo Borst neemt ons mee langs het ziekteproces van zijn ma: de diagnose, het steeds meer zorg nodig hebben, de angst die groeit, de verhuizing naar de zorginstelling, de onrust en het naar huis willen tot aan hoe het nu is: het eindeloos slapen en nauwelijks nog eten. En onderweg voelen we zijn liefde voor haar en haar liefde voor hem en hoe goed ze dat weten uit te wisselen ondanks haar ziekte.

‘Soms vraag ik me af of een bezoek aan ma wel zin heeft. Ma slaapt meestal of wil gaan slapen als ik er ben. En als ze wel wakker is: zodra ik in de lift sta, op weg naar beneden, is ze me al weer vergeten. Wat heeft ze aan mijn bezoekjes? Ik weet dat ik dat niet moet denken. Het moment telt – klaar, punt, uit.’

‘Ze zeggen wel dat wanneer je ouders dementeren, de rollen omkeren: jij zorgt voortaan voor je ouders. Die vergelijking gaat mank. Een ouder weet wat goed is voor zijn kleine kind en kan het desnoods dwingen. Pakweg vijftig jaar later weet dat grote kind wat goed is voor zijn dementerende ouder, maar van dwang kan en mag geen sprake zijn. Mijn moeder is en blijft een autonome vrouw.’

In een aflevering van De Wereld Draait Door, praat Hugo Borst over zijn moeder en en over zijn nieuwe boek. Het gesprek is hier terug te zien en het duurt 11 minuten.

Naar aanleiding van het verschijnen van zijn boek, staat er in het Volkskrant Magazine van 21 november een interview met Hugo Borst. Dat is hier te lezen (via gratis proberen).

Een warme groet, Anniek Kramer

 

2 reacties

Opgeslagen onder Alzheimer, boek, Dementie, uitleg, Zorg verlenen