Maandelijks archief: mei 2017

Lezen over dementie: Ach Moedertje van Hugo Borst

dav‘Ach, moedertje’, is het tweede boek van Hugo Borst over zijn moeder met dementie. De opvolger dus van ‘Ma‘. ‘Ik verlies ma beetje bij beetje’, zegt Hugo in zijn boek en dat is ook wat hij beschrijft. De achteruitgang van zijn moeder, de interactie met de medebewoners op de afdeling waar zijn moeder woont, de liefdevolle zorg door het personeel, de invloed van de bezuinigingen op de zorg en de acties die daarop volgen. En bovendien zijn veel gebeurtenissen met zijn moeder, aanleiding om terug te kijken naar hoe het vroeger was. 

‘Een half uurtje later vraagt verzorgende Wendy: ‘Wilt u een ijsje, mevrouw Borst? ‘Tot mijn stomme verbazing zegt ma ja. Ze kiest een waterijsje, een raket. Zou ze vroeger nooit gedaan hebben. Ik kocht een raket voor mezelf, voor ma nam ik een cornetto mee.’

Door de toon van zijn boek worden op schijnbaar luchthartige wijze veel onderwerpen besproken: de behoefte van contact bij de bewoners: mevrouw Dullaart die steeds om een kus vraagt, meneer Schimmel die behoefte heeft aan een vrouw, meneer Groeneveld die steeds vraagt waar zijn vrouw blijft. Eetproblemen, incontinentie, euthanasie, onrust bij bewoners, pijn, schaamte. Het is wederom een intiem inkijkje in het leven van Hugo’s moeder en iedereen die er daar een rol in speelt: naasten, zorg en medebewoners.

De hoogtepunten zijn toch de momenten waar Hugo zelf het meest van geniet. Dat zijn vooral momenten dat hij iets van zijn oude moedertje herkent. ‘Ze heeft een andere identiteit, al herken ik mijn oude moeder nog vaak in dit nieuwe mysterieuze wezen’. En de momenten dat ze echt contact hebben, dat ze weet wie ze zijn,  bijvoorbeeld met Hugo’s zoon (haar kleinzoon).  Toch vraagt hij zich ook steeds af hoe de wereld er voor haar uit ziet. ‘Geen mens verdient het om vervreemd te raken van zichzelf’.

En de achteruitgang wordt haarscherp uit de doeken gedaan: de taal verlaat haar grotendeels, ze verdraagt geen kleren meer die knellen, ze weet niet meer hoe ze moet eten, ze is incontinent. Is er sprake van ‘ondraaglijk lijden’ en wat is de betekenis van de ooit getekende euthanasieverklaring? Niets, blijkt al gauw, dat was te lang geleden. De vraag zoemt echter toch rond: .. maar is het niet beter dat ze sterft? En toch, en toch, ondanks alles vrees ik dat moment. Vroeger als kind, was ik al bang dat ma zou doodgaan.’

Anniek Kramer
Schreef het boek ‘OP BEZOEK BIJ EEN DIERBARE MET DEMENTIE, met ruim 60 ideeën om samen te genieten‘, samen met Marcelle Mulder. Wij geven ook workshops voor familie, verzorgenden en vrijwilligers over contact maken met en op bezoek gaan bij mensen met dementie. Klik hier.

DEEL dit bericht alsjeblieft via Facebook en/of LinkedIn. De knoppen daarvoor vind je onder dit bericht op mijn site. Klik hier.
Mijn wekelijkse blog in je mailbox? Klik op de site op ‘Volg dementie'(in de rechterkolom bovenaan) en vul je mailadres in.

Advertenties

Een reactie plaatsen

Opgeslagen onder Alzheimer, boek, Dementie, hugo borst, verpleeghuiszorg, Zorg verlenen

Woonzorgplan of leefplezierplan?

leefplezier - kopie
Tja, wat maakt de naam nou uit? Zo zou je kunnen denken. Op een plan kun je allerlei mooie namen plakken, niet waar? Toch vind ik het heel aantrekkelijk klinken ‘leefplezierplan’. In een onlangs gestart project van de Leyden Academy, staat het leefplezier in een zorginstelling centraal: wat gebeurt er met de kwaliteit van zorg als je daadwerkelijk tegemoet komt aan de wensen en verlangens van de individuele bewoner? En is het dan nog mogelijk om deze kwaliteit te verantwoorden? Of kom je in de knoop met allerlei protocollen, die vooral gericht zijn op het scheppen van een veilige woonomgeving.

Om het leefplezierplan te kunnen maken wordt er gewerkt met een bijzondere methode: de Doodle-me methode (Klik hier voor het filmpje over ‘doodelen’). Die helpt de leefpleziergevers of ‘leefplezierkundigen’ (het woord ‘zorgverleners’ past dan ook niet zo goed meer vind ik) om de levensgeschiedenis, de wensen en verlangens, de dagelijkse gewoontes en rituelen in kaart te brengen, zonder dat daar een standaard vragenlijst bij gebruikt wordt. Het gaat er om iemand écht en in de breedte te leren kennen en dat te verwerken tot een soort mood-board. Wat maakt het leven de moeite waard en hoe kan daar in de zorg vorm aan worden gegeven? Welke rol spelen naasten? En welke knelpunten ontstaan er? Want met het centraal stellen van leefplezier, ontstaan er natuurlijk situaties die niet ‘mogen’ of niet ‘horen’ of die wat meer risico’s met zich meebrengen.Het project gaat 2 jaar duren, maar ik ben nu al heel benieuwd naar de ervaringen! Klik hier voor het persbericht over het project.

Anniek Kramer
Schreef het boek ‘OP BEZOEK BIJ EEN DIERBARE MET DEMENTIE, met ruim 60 ideeën om samen te genieten‘, samen met Marcelle Mulder. Wij geven ook workshops voor familie, verzorgenden en vrijwilligers over contact maken met en op bezoek gaan bij mensen met dementie. Klik hier.

DEEL dit bericht alsjeblieft via Facebook en/of LinkedIn. De knoppen daarvoor vind je onder dit bericht op mijn site. Klik hier.
Mijn wekelijkse blog in je mailbox? Klik op de site op ‘Volg dementie'(in de rechterkolom bovenaan) en vul je mailadres in.

2 reacties

Opgeslagen onder Alzheimer, Dementie, kwaliteit, Wensen, Zorg verlenen

Opbloeien in een tuin – voor mensen met dementie

zaaigoedVerbinden van mensen via natuur en kunst, dat is wat Erika Meershoek van stichting ZaaiGoed drijft. Ik sprak haar op de zintuigentuin in Haarlem Noord. Twee keer per week komen kwetsbare ouderen (waaronder mensen met dementie) uit de buurt bijeen voor een ‘dagje natuur’.

In de gezellige kantine van Onze Gezellen is er om tien uur koffie met wat lekkers. Er wordt bijgepraat en er worden plannen gemaakt. Zo kwam de inrichting van de tuin in overleg tot stand. Er is gekozen voor 4 thema’s: voelen, ruiken, proeven en kleur (zien) naar de 4 zintuigen. Vandaar de naam ‘Zintuigentuin’. En na het gesprek trekken ze natuurlijk naar buiten, naar de tuin, die op ‘rollatorafstand’ ligt.

Naast de 4 zintuigenbedden, staan er bloembakken op rolstoelhoogte en er is net een nieuwe bank geplaatst om even lekker op uit te puffen. De bloembakken en de bank zijn gemaakt door jongeren van het Nova College. Buiten bloeien de mensen op, worden ze blij en werken ze zij aan zij in de tuin, iedereen naar kunnen. De oogst gaat mee naar de kantine en wordt bijvoorbeeld verwerkt in de lunch of gebruikt voor een lekkere kop thee. Want eten en drinken doen de ouderen ook veel beter als ze hun eigen oogst kunnen verwerken.  Na de lunch is er dan creatieve activiteit, die gekoppeld is aan de natuur.

Kunstproject
Zo is er een kunstproject gekoppeld aan de tuin, waarbij de Haarlemse keramiste Liselore Halink met een groep ouderen een theeservies ontwerpt. Plantaardig materiaal uit de Zintuigentuin wordt verwerkt  in het glazuur. Hierdoor wordt de tuin letterlijk opgenomen in het servies. En dit unieke Zintuigentuin-theeservies wordt dan vervolgens op de tuin gebruikt voor een heuse theeceremonie met de mensen uit de buurt.

Erika bruist van de ideeën, maar geld is vaak een knelpunt. Subsidies worden veelal voor een jaar gegeven en het kost veel tijd om hulpbronnen te vinden. Ze is bezig met een tweede boek en een tweede tuin. ‘Juist de generatie waardoor wij alles kunnen doen, heeft te maken met bezuinigingen in de zorg. Mensen zakken weg in lethargie, ik moest er wat aan doen’, aldus Erika. ‘Tijdens onze projecten zien wij mensen opleven, genieten van het buiten zijn, de kunstzinnige activiteiten en van de ontmoetingen met mede-deelnemers en bezoekers. We creëren waardevolle contacten, belevingen en plezier.

Ook zin in een creatief groen-project? Kijk op de site van Zaaigoed, zij zaaien ook hun ideeën.

Anniek Kramer
Schreef het boek ‘OP BEZOEK BIJ EEN DIERBARE MET DEMENTIE, met ruim 60 ideeën om samen te genieten‘, samen met Marcelle Mulder. Wij geven ook workshops voor familie, verzorgenden en vrijwilligers over contact maken met en op bezoek gaan bij mensen met dementie. Klik hier.

DEEL dit bericht alsjeblieft via Facebook en/of LinkedIn. De knoppen daarvoor vind je onder dit bericht op mijn site. Klik hier.
Mijn wekelijkse blog in je mailbox? Klik op de site op ‘Volg dementie'(in de rechterkolom bovenaan) en vul je mailadres in.

 

Een reactie plaatsen

Opgeslagen onder Alzheimer, Dementie, groen, kwaliteit

Samen slapen in het verpleeghuis?

samen slapenTientallen jaren lang deelden ze lief en leed. Ze deelden de huiskamer, de badkamer, de slaapkamer. Ze deelden vreugde en verdriet en ze zorgden voor elkaar. Hoe wreed is het dat na een verhuizing naar een verpleeghuis de gelegenheid om samen te slapen ineens voorbij is. Zou hier in de verpleeghuiswereld wel eens bij worden stil gestaan? Zou er wel eens worden gevraagd of er behoefte is om af en toe bij elkaar te slapen? Is het niet mogelijk om een aantal wat bredere bedden te hebben?

In de prachtige dichtbundel ‘Vergeet-me-nietjes van Hans Cieremans las ik dit mooie gedicht hierover:

GENEGENHEID

Haar man ligt in het verpleeghuis, ze gaat daag’lijks naar hem toe.
maar voor haar, een vrouw op leeftijd, is dat steeds weer een gedoe.
Ze moet eerst een eindje lopen, daarna gaat ze met de tram.
’t Is een reis van haast een uurtje en dan is ze pas bij hem.

Dan geeft zij hem maar een zoentje en een aai over zijn kop.
Ach, wat zou ze hem graag knuff’len, maar hier houdt het wel mee op.
Zo gaat dat dus elke middag, er is geen gelegenheid.
voor wat privacy en warmte en wat meer genegenheid.

Samen maken ze een praatje en de zuster geeft hen thee.
Dan nog een klein stukje lopen, hij gaat in de rolstoel meee.
Ach, wat valt er te vertellen, ’t is hetzelfde elke dag.
Soms dan vraagt ze aan de zuster of hij wel een pilsje mag.

Dan gaat zij maar weer op huis aan, na bezoek van korte duur.
Want ze moet nog eten koken, voor je ’t weet is het zes uur.
En dan zit ze met haar prakje, haar man aan een sneetje brood.
Eens beloofden ze elkander ‘Wij zijn samen tot de dood’.

Maar nu leven ze gescheiden, omdat het niet anders kan.
En dat maakt haar heel verdrietig, want ze houdt zo van haar man.
Wat zou zij nog graag eens slapen, lepel, lepel, zij aan zij.
Dat kan niet in het verpleeghuis, die tijd is voorgoed voorbij.

HANS CIEREMANS

Ik hoop dat dit aanzet tot nadenken over wat er mogelijk is om mensen die dat willen meer ruimte te geven om samen te slapen.

Anniek Kramer
Schreef het boek ‘OP BEZOEK BIJ EEN DIERBARE MET DEMENTIE, met ruim 60 ideeën om samen te genieten‘, samen met Marcelle Mulder. Wij geven ook workshops voor familie, verzorgenden en vrijwilligers over contact maken met en op bezoek gaan bij mensen met dementie. Klik hier.

DEEL dit bericht alsjeblieft via Facebook en/of LinkedIn. De knoppen daarvoor vind je onder dit bericht op mijn site. Klik hier.
Mijn wekelijkse blog in je mailbox? Klik op de site op ‘Volg dementie'(in de rechterkolom bovenaan) en vul je mailadres in.

1 reactie

Opgeslagen onder Afscheid, Alzheimer, Dementie, gedicht, gedichten, seksualiteit