Maandelijks archief: juni 2018

Dromen en idealen in het verpleeghuis

Deze week weer een gastblog van Marcelle Mulder:
Bij de voordeur van het woonzorgcentrum zit een wat morsige meneer in een rolstoel. Hij groet amper als ik langsloop en ik denk: “Oh, wat lijkt het me toch moeilijk om oud en afhankelijk te zijn en de hele dag te moeten zitten in je rolstoel, met weinig om handen, met mensen om je heen, die je nauwelijks kent, waar je weinig mee hebt….”
Ik ben vanochtend te gast in dit centrum, omdat men daar deze maanden volop aandacht besteedt aan de dromen en idealen van de mensen die er wonen én van hen die er werken. De welzijnsmedewerkers Candida, Riemke en Ineke hebben inspiratie opgedaan uit het boek Bezielde jaren, zingevingsactiviteiten met ouderen, hun familie, vrienden en vrijwilligers, dat ik schreef met Janke Jeltsje van Dijk en Trijntje Scheeres. Samen met dorpsgenoten, bewoners en vrijwilligers zijn ze ermee aan de slag gegaan. En hoe!
Er staat een prachtige oude twijfelaar, compleet met nachtkastje en lampetkan. Er hangen dromenvangers die de bewoners en inwoners van het dorp hebben gemaakt en overal hebben opgehangen en jawel, daarin zijn al talloze dromen van vroeger en nu gevangen. Want er wordt wat af-gedroomd in een mensenleven. En er leven heel wat idealen – van vroeger en nu – . Ter plekke zijn er allerlei voorbeelden te bewonderen van waar de mensen van dromen en droomden toen ze jong waren. Van waar ze voor stonden en vaak nog steeds voor staan. Een aantal van hen gaat daar vanochtend over vertellen. Ik ben benieuwd.
We zitten met zijn allen in de grote hal: bewoners, vrijwilligers, verzorgenden aan de koffie, een enkele mantelzorger, leden van de cliëntenraad.
Riemke opent de ochtend en vertelt over zingeving als je oud bent, over datgene dat je leven de moeite waard maakt, datgene waar je uit kunt putten, waar het wat jou betreft om draait. En over de dromen en verlangens, die mensen van alle leeftijden hebben en die richting geven of gegeven hebben aan hun leven. Daarna komen de mensen aan te woord.
Een meneer vertelt dat hij vroeger niet goed zindelijk werd en dat zijn vader hem een elektrisch treintje beloofde als het hem zou lukken. En jawel, het werkte! Meneer kreeg zijn eerste treintje en dat bleek een schot in de roos. Hij droomde van nog veel meer treintjes en zo heeft hij inmiddels een heel spoorwegemplacement bij elkaar gespaard. Hij geniet er enorm van, het is voor hem echt een passie.
Dat sluit mooi aan bij wat de kok van het huis eerder al vertelde: hij is al sinds zijn jeugd weg van Lego. Hij heeft inmiddels heel veel materiaal en maakt daar hele bouwwerken mee. Binnenkort neemt hij een middag bakken vol Lego mee en dan gaan de kinderen uit het dorp samen met de bewoners aan de slag.
Ook een mantelzorger komt aan bod. Zijn passie is om muziek te maken voor ouderen in zorgcentra. Hij heeft zijn gitaar bij zich en zingt oude liedjes die de dames en heren goed kennen en onmiddellijk meezingen. Het geeft een mooie sfeer als er ook een wiegeliedje van weleer klinkt…
Dan komt de wat morsige meneer die ik bij de voordeur trof in zijn rolstoel voor ons zitten en hij begint te vertellen. Opeens zien we een heel andere man: open, gepassioneerd vertelt hij dat hij jarenlang actief was bij de vogelwacht. Elk jaar weer probeerden hij en zijn mede-wachters de boeren te bewegen om de vogels in hun weiden te beschermen, te ontzien. En hen aan te zetten tot een bijdrage voor het wachterswerk. “Want”, zo zei meneer, “Je moet met de natuur omgaan zoals je met het leven zelf omgaat: het is belangrijk, het is kostbaar, je moet er zuinig op zijn.”

Tjonge, wat een kracht, wat een man. Na afloop komen mensen naar hem toe, om hem te complimenteren met zijn mooie werk al die jaren.
Ik vraag een mevrouw naar haar passie, haar ideaal. Ze is bescheiden, maar ze wil me graag iets laten zien. Op haar kamer komen prachtige gehaakte kleedjes tevoorschijn; het ene nog fijner dan het andere. Ik had er nog nooit goed naar gekeken, maar begrijp nu wat een kunstig werk dat moet zijn geweest, om steeds weer nieuwe figuren en patronen uit te proberen. Met geweldig resultaat. Het zou me niets verbazen als er uit haar collectie binnenkort in het huis ook het een en ander te bewonderen valt. Want ze zijn er hier nog helemaal niet mee klaar, met het uitwisselen en genieten van elkaars dromen en idealen.
De meneer van de vogelwacht is inmiddels helaas overleden. Des te mooier dat hij vorige maand nog even volop in het licht heeft kunnen staan met zijn passie voor de weidevogels. Dank je wel Candida, Riemke, Ineke en al die andere mensen die de dromen en idealen van deze mensen hebben willen vangen en tonen!

Anniek Kramer

Samen met Marcelle Mulder auteur van het boek ‘Op bezoek bij een dierbare met dementie, met ruim 60 ideeën om samen te genieten’.

Advertenties

1 reactie

Opgeslagen onder Dementie

Dagritme bij dementie

webinar dagritmeStart de dag rustig op. Dat is belangrijk volgens Freek Gillissen (verpleegkundige geheugenpoli VU). Hij is aan het woord, tijdens het webinar van CZ, samen met Gerben Jansen (casemanager dementie, op de foto). Vermijd stress, ga niet lopen haasten, breng rust aan bijvoorbeeld met een rustig muziekje. Een vast dagritme helpt om structuur aan te brengen in de dag. Dat kan door op vaste tijdstippen op te staan, te eten en naar bed te gaan.

De ochtend
Douchen en wassen kan ingewikkeld zijn voor iemand met dementie, het is een opeenvolging van veel verschillende handelingen. Als je het in stukjes op knipt, dan kan het soepeler verlopen. Leg alleen de dingen neer, die nodig zijn voor dát moment, liefst op volgorde van gebruik. Een bakje met toiletartikelen voor de ochtend en de avond kan helpen.  Samen douchen is een mogelijkheid, je kunt ook enkele malen per week de thuiszorg vragen om te komen helpen met douchen. Favoriete kleren? Schaf ze in meervoud aan, dan hoef je geen strijd te hebben als kleren in de was moeten.

Ook bij het ontbijt is het handig als alleen de benodigde dingen op tafel staan. Zorg voor contrasterende kleuren, zodat iemand goed het bord kan onderscheiden van de tafel. Mensen met dementie zien contrasten vaak niet meer zo goed.

Beweeg! Liefst minimaal 30 minuten per dag. Zoek naar iets wat iemand al zijn hele leven heeft gedaan, bv de auto wassen, tuinieren, wandelen, fietsen (op de tandem), stofzuigen etcetera. Je kunt ook maatjes of vrijwilligers inschakelen om samen met jouw naaste op pad te gaan. Wil iemand alleen weg, dan kun je overwegen een gps tracker aan te schaffen en mee te geven. Daarmee kun je op je mobiel volgen waar iemand is. Je kunt het ook gebruiken om een alarm in te stellen als iemand een vooraf ingesteld gebied verlaat. Is de voordeur niet meer terug te vinden, maak die dan herkenbaar, door bv een fotootje naast de deur te hangen of een herkenbaar voorwerp neer te zetten. Een andere optie is om een briefje mee te geven met een telefoonnummer, dat degene met dementie kan tonen aan iemand als hij of zij hulp nodig heeft.

De middag
De middag begint met een voedzame prettige lunch. Smaak kan door dementie verminderen, net als reuk dus sterke smaken als radijsjes en bouillon zullen eerder ‘trek’ opwekken. Eetdrang bijvoorbeeld naar zoet kan ook voorkomen.

Muziek kan een onderdeel van het middagprogramma zijn. Muziek roept vaak allerlei herinneringen op, het activeert de hersenen en brengt plezier. Kies muziek waar mensen herinneringen aan hebben of in de jeugd veel naar luisterde. Een dansje misschien? Andere activiteiten kunnen natuurlijk ook. In ons boek, vind je meer dan 60 ideeën.

Als er behoefte is aan een rustmoment, plan dat dan in en beperk dat tot een half uur tot drie kwartier, zodat er ’s avonds ook nog slaap is.

Bezoek is belangrijk om niet (te) geïsoleerd te raken. Niet te veel  (2 á 3) mensen tegelijk, want dat is voor iemand met dementie moeilijk te volgen. Het is te druk, het maakt dat ze zich niet kunnen focussen en gesprekken niet meer kunnen volgen.  Als iemand steeds naar bed wil, dan kan het belangrijk zijn om uit te zoeken, waarom iemand dat doet. Wat wil hij ontwijken?

De avond
Ook die start weer met een maaltijd, maak daar een moment van. Bereiden kan (deels) samen, laat iemand doen wat hij kan. Ook dat kan weer een rustpunt zijn. Eten met anderen, is weer een manier om contact én gesprek te hebben. Gesprekken voeren wordt steeds moeilijker voor mensen met dementie, dat maakt zorggevers eenzaam.

Wat je ook doet, probeer niet de strijd aan te gaan. Jouw werkelijkheid kan anders zijn dan de werkelijkheid van de mens met dementie, maar daarover in discussie gaan, werkt niet helpend.

Klik hier om informatie over het webinar terug te vinden.

Verstoord dag- en nachtritme
Dirkse Anders Zorgen licht in een korte videoboodschap 3 manieren toe om een verstoord dag- en nachtritme aan te pakken:

  •  Zorg dat iemand overdag genoeg doet om moe te worden
  • Zorg overdag voor voldoende (dag)licht
  • Probeer melatonine, dat is een hormoon dat regelt dat we moe worden. Het is verkrijgbaar bij de drogist, maar het kan ook verstandig zijn dit eerst met de arts te overleggen.

Klik hier voor de videoboodschap.

Rondom het thema contact maken en op bezoek gaan bij mensen met dementie geef ik workshops voor familie, verzorgenden en vrijwilligers. Klik hier of mail me menskapitaal@live.nl

Anniek Kramer, Auteur van ‘OP BEZOEK BIJ EEN DIERBARE MET DEMENTIE, met ruim 60 ideeën om samen te genieten‘, samen met Marcelle Mulder.


Mijn wekelijkse blog in je mailbox? Vul dan op de site in de rechterkolom, je mailadres in.

1 reactie

Opgeslagen onder Alzheimer, Dementie, mantelzorg, thuis wonen, Zorg verlenen