Tagarchief: verlies

Zingeving, ook dat nog?!

hdrVorige week bezocht ik het symposium ‘Zingeving, ook dat nog?!’. Dat het onderwerp leeft, bleek wel uit het grote aantal aanmeldingen. Maar wat is ‘zingeving’? Het gaat dan om vragen als:

  • Wat beteken ik voor anderen?
  • Wat laat ik na, als ik er niet meer ben?
  • Wat wil ik (nog) doen in mijn leven?
  • Ben ik in verbinding met anderen en hoe vul ik dat in?
  • Wat inspireert mij?
  • Hoe ga ik om met verlies en verdriet?

Nadenken over zingeving is vaak verbonden aan het ervaren van een verlies: verlies van een naaste, van gezondheid, van werk, van woonomgeving. Verlies leidt er toe dat je stil staat bij hoe je leven er zonder het verlorene uit zal zien. Waar sta je voor op, wat geeft je leven zin?

Ouderen verliezen veel. Ouderen die zorg nodig hebben, verliezen een deel van hun zelfstandigheid, gezondheid, mogelijkheden om voor zichzelf te zorgen. Hoeveel aandacht is er voor hun verhalen, gevoelens en gedachtes? ‘Ik hoop dat ik morgen niet meer wakker word’ of ‘wat moet ik hier nog?’ Het zijn uitlatingen van ouderen die aanknopingspunten bieden om met hen in gesprek te gaan. Maar hoe doe je dat?

Innerlijke ruimte
Als je hoofd vol zit met zorgen, lijstjes, acties en dergelijke, dan is er weinig ruimte om aandacht te geven aan anderen. Juist échte aandacht – volle aandacht – kunnen geven, maakt het verschil tussen een goede en een minder goede zorgverlener. Met échte aandacht luister je intenser, kijk je beter, ben je opener en milder en houdt je beter rekening met wie de ander is. Het betekent dat je ‘present’ bent. Daardoor kun je aanvoelen wat die ander nodig heeft: een luisterend oor, een troostend woord, een arm om de schouder.

Aandacht voor zingeving kun je leren
Hoe worden zorgverleners toegerust om aandacht te hebben voor de behoefte van hun cliënten of bewoners om te praten over zingeving of zingevend bezig te zijn? Aandacht hebben voor zingeving, voor levensvragen, dat kun je leren. Allereerst door jezelf te leren kennen. Hoe sta jij in het leven, wat zijn jouw normen en waarden, hoe beïnvloedt dat je werk? En welke vragen kun je stellen aan anderen, welke signalen kun je oppikken en hoe reageer je dan?  Ik noem een aantal om daarmee aan de slag te gaan:

  • Gratis: Tien lesbrieven over zingeving en levensvragen voor zorgmedewerkers. Klik hier.
  • Gratis: Werken aan mentaal welbevinden, levensverhalen, de kracht van narratieve zorg. Klik hier.
  • Webapp: ‘Omgaan met levensvragen van VIAA hogeschool Zwolle. Klik hier.
  • Boek: Zingeving in Zorg en welzijn. Klik hier.
  • Boek: Bezielde jaren: een boek dat aan de hand van 12 thema’s laat zien hoe je dagbesteding en zingeving kunt combineren. Klik hier.

Mogelijke vragen om zelf het gesprek te openen (als je daar de ruimte voor voelt): ‘Hoe kijkt u terug op uw leven?’, ‘Met wie voelt u zich verbonden?’, ‘Kunt u iets vertellen over de ringen die u draagt?’, ‘Hoe was het om …  (te trouwen, kinderen te krijgen, te verhuizen, etc)? ‘Waar put u kracht uit?‘.

Bij mensen met dementie  wordt het moeilijk(er) om zelf zin te geven aan het leven, bijvoorbeeld omdat initiatief nemen niet meer gaat. Als naaste of zorgverlener kun je daarbij helpen. Als praten niet meer (zo goed) gaat – is het belangrijk om aan te sluiten bij het gevoel. Wat zie je? Hoe voelt iemand zich? Is iemand verdrietig, blij, boos? En kun je dat benoemen en vragen of het klopt? En hoe kun je mensen (met dementie) het gevoel te geven dat ze belangrijk zijn voor jou. ‘Ik word zo blij als ik u zie glimlachen!’ ‘Ik vind het zo fijn om u te zien genieten van het eten’. ‘U maakt mij blij’. Zo simpel kan het zijn.

Anniek Kramer
Schreef het boek ‘OP BEZOEK BIJ EEN DIERBARE MET DEMENTIE, met ruim 60 ideeën om samen te genieten‘, samen met Marcelle Mulder. Wij geven ook workshops voor familie, verzorgenden en vrijwilligers over contact maken met en op bezoek gaan bij mensen met dementie. Klik hier.

DEEL dit bericht alsjeblieft via Facebook en/of LinkedIn. De knoppen daarvoor vind je onder dit bericht op mijn site. Klik hier.
Mijn wekelijkse blog in je mailbox? Klik op de site op ‘Volg dementie'(in de rechterkolom bovenaan) en vul je mailadres in.

Advertenties

1 reactie

Opgeslagen onder Dementie, kwaliteit, zingeving, Zorg verlenen